Jeszcze wczoraj późne śniadanie, cały dzień na dworze i pytanie „która właściwie jest godzina?”. Za chwilę budzik znowu zadzwoni rano, trzeba będzie spakować plecak, wyjść z domu na czas i wrócić do szkolnego rytmu.
Koniec wakacji bywa zmianą nie tylko dla dzieci. Dla całej rodziny.
I choć pod koniec sierpnia łatwo wpaść w pułapkę myślenia: „Musimy jeszcze powtórzyć tabliczkę mnożenia”, „Może powinien trochę poczytać?”, „Przez dwa miesiące prawie nic nie robiła”, warto pamiętać o jednym:
wakacje nie były przerwą w rozwoju dziecka.
Dziecko przez całe lato obserwowało, rozmawiało, liczyło, budowało, planowało, doświadczało i zadawało pytania. Uczyło się — tylko często zupełnie inaczej niż w szkolnej ławce.
Dlatego ostatnie tygodnie wakacji nie muszą zamieniać się w domową szkołę. Znacznie ważniejsze jest spokojne przygotowanie dziecka do zmiany rytmu dnia i ponownego wejścia w szkolną codzienność.
Najpierw wróćcie do rytmu, nie do podręczników
Jeżeli przez wakacje dziecko chodziło spać później i później wstawało, rozpoczęcie roku szkolnego od pobudki o 6:30 może być trudniejsze niż pierwsze zadanie z matematyki.
Dlatego zamiast wyciągać zeszyty, zacznijcie od codzienności.
Na kilka lub kilkanaście dni przed rozpoczęciem szkoły można stopniowo przesuwać porę snu i pobudki, wracać do bardziej regularnych posiłków oraz spokojniejszych wieczorów.
Nie trzeba robić tego jednego dnia.
Kilka drobnych zmian rozłożonych w czasie pozwala organizmowi dziecka łagodniej przestawić się z wakacyjnego rytmu na szkolny.
Porozmawiajcie o tym, co się zbliża
„Cieszysz się, że wracasz do szkoły?”
To pytanie zwykle daje nam odpowiedź: „tak”, „nie” albo „nie wiem”.
Spróbuj inaczej.
„Czego najbardziej jesteś ciekawy w tym roku?”
„Za kim ze szkoły najbardziej się stęskniłeś?”
„Co chciałbyś, żeby w tym roku było inaczej?”
„Jest coś, czego trochę się obawiasz?”
Powrót do szkoły może oznaczać dla dziecka spotkanie z przyjaciółmi i ulubionym nauczycielem, ale również nowe obowiązki, zmianę klasy, trudniejszy materiał czy po prostu koniec wakacyjnej swobody.
Nie każda obawa wymaga natychmiastowego rozwiązania. Czasami dziecko potrzebuje przede wszystkim możliwości powiedzenia o niej komuś, kto go wysłucha.
Czy przed rozpoczęciem szkoły trzeba powtarzać materiał?
Nie ma potrzeby organizowania pod koniec sierpnia intensywnego „nadrabiania”.
Jeżeli jednak dziecko samo ma ochotę wrócić do liczenia, czytania czy pisania, można wykorzystać tę ciekawość.
Tylko zamiast:
„Zrobimy dzisiaj pięć przykładów.”
spróbujmy:
„Pomożesz mi policzyć, ile potrzebujemy?”
Matematyka może pojawić się podczas zakupów, gotowania czy gry.
Czytanie — podczas wybierania książki, odczytywania instrukcji albo sprawdzania, co napisano na opakowaniu.
Pisanie — podczas tworzenia listy rzeczy potrzebnych do szkoły.
To nadal nauka. Tyle że osadzona w prawdziwym świecie.
Jeśli szukacie materiałów, które pozwalają ćwiczyć szkolne umiejętności właśnie poprzez działanie.
Zamieńcie przygotowania do szkoły w zadanie dla dziecka
Przygotowanie do rozpoczęcia roku nie musi być kolejnym obowiązkiem rodzica.
Pozwól dziecku uczestniczyć.
Może sprawdzić swoją wyprawkę, policzyć zeszyty, posegregować przybory, podpisać rzeczy, wybrać miejsce na książki albo przygotować listę tego, czego jeszcze brakuje.
Dla młodszego dziecka nawet przygotowanie plecaka może być świetnym ćwiczeniem samodzielności, planowania i klasyfikowania.
I przede wszystkim daje ważny komunikat:
„To jest Twoja szkoła i potrafisz się do niej przygotować.”
Wróćcie do nauki przez zabawę
Pierwsze dni przed rozpoczęciem szkoły nie muszą wyglądać jak lekcje.
Jeśli chcecie delikatnie przypomnieć pewne umiejętności, wykorzystajcie gry i zainteresowania dziecka.
Dziecko lubi bawić się w sklep?
Niech przygotuje listę zakupów, odczytuje nazwy produktów, liczy pieniądze i sprawdza, ile produktów zostało w koszyku.
👉 „Zakupy”
Interesuje się słowami i zaczyna czytać?
Możecie wspólnie układać nazwy przedmiotów z pojedynczych liter, zamiast wykonywać kolejne ćwiczenia w zeszycie.
A jeśli dziecko lubi zagadki i wyszukiwanie szczegółów, można wykorzystać zabawy rozwijające spostrzegawczość i koncentrację.
Nie chodzi o to, żeby „przerobić materiał przed szkołą”.
Chodzi o łagodne przypomnienie dziecku:
odkrywanie nowych rzeczy może być naprawdę przyjemne.
A co z przedszkolakiem?
Choć mówimy o powrocie do szkoły, podobna zasada dotyczy dzieci wracających do przedszkola.
Tutaj szczególnie ważne mogą być codzienne umiejętności: samodzielne ubieranie się, odkładanie swoich rzeczy, korzystanie z toalety, jedzenie czy komunikowanie swoich potrzeb.
Zamiast ćwiczyć literki przed wrześniem, czasem znacznie bardziej przyda się… samodzielne założenie bluzy.
Możecie przećwiczyć wybieranie ubrań odpowiednich do pogody również podczas zabawy.
To właśnie takie małe codzienne kompetencje pomagają dziecku poczuć się pewniej poza domem.
Nie odbierajmy dzieciom ostatnich dni wakacji
To chyba najważniejsza część tego tekstu.
Jeśli zostało jeszcze kilka dni wakacji, pozwólmy im nadal być wakacjami.
Nie trzeba od 15 sierpnia zamieniać każdego poranka w przygotowanie do szkoły.
Niech dziecko biega, buduje bazy, je lody, jeździ na rowerze, nudzi się, spotyka z przyjaciółmi i wraca do domu z brudnymi kolanami.
Odpoczynek nie jest czasem straconym.
Jest potrzebny również po to, żeby we wrześniu pojawiła się przestrzeń na nowe doświadczenia.
Dobry początek roku nie zaczyna się od pierwszej strony podręcznika
Zaczyna się od dziecka, które wie mniej więcej, czego się spodziewać.
Które miało czas odpocząć.
Które może powiedzieć, że trochę się boi.
Które stopniowo wraca do codziennego rytmu.
I które nie dostało komunikatu, że po dwóch miesiącach wakacji musi czym prędzej „nadrobić naukę”.
Bo szkoła naprawdę zdąży nauczyć dziecko wielu rzeczy.
A ostatnie dni wakacji?
Niech jeszcze trochę pachną latem. ☀️
Jeśli szukasz pomysłów na zabawę z dzieckiem by miło zakończyć letnie przygody zapoznaj się z naszym wpisem "Co robić z dzieckiem w domu? 25 pomysłów na wspólną zabawę bez telefonu i telewizora"